Μήνυμα Περιφερειακού Συμβούλου, Αλέξανδρου Σαμόλη, για την Παγκόσμια Ημέρα Υγείας 2012.

Η Παγκόσμια Ημέρα Υγείας είναι αφιερωμένη φέτος στους ηλικιωμένους με σύνθημα «Η καλή υγεία προσθέτει ποιότητα στα γηρατειά». Με αυτόν τον τρόπο για το 2012, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επέλεξε ένα θέμα που είναι πολυδιάστατο και αφορά όλους μας, αφού προάγει την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών και την ενεργό γήρανση.

Με τον όρο ενεργός γήρανση εννοούμε ότι η ζωή συνεχίζεται αμείωτη και επομένως η κοινωνία οφείλει να εκτιμά και να τιμά τη συμβολή των μεγαλύτερων και να τους παρέχει ευκαιρίες για να εξακολουθούν να εργάζονται και να μοιράζονται τις εμπειρίες και την πείρα τους με τους νεότερους. Να εξακολουθούν να συμμετέχουν ενεργά στην κοινωνία ως ισότιμα μέλη της, και να ζουν όσο το δυνατόν πιο υγιείς, απολαμβάνοντας μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Σημαντική συμβολή σε αυτό διαδραματίζει η «καλή υγεία» όπως είναι και το φετινό σύνθημα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στόχος, λοιπόν, είναι να γίνει βίωμα ότι η καλή υγεία κατά τη διάρκεια της ζωής μπορεί να βοηθήσει τους μεγαλύτερους να έχουν μια πλήρη και παραγωγική ζωή και να αποτελούν σημαντικές και δραστήριες μονάδες των οικογενειών τους και των κοινωνιών στις οποίες ζουν.

Σήμερα ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν ηλικία 60 ετών και άνω είναι διπλάσιος σε σχέση με το 1980. Έως το 2050 ο αριθμός των ανθρώπων που θα έχουν ηλικία 80 ετών σχεδόν θα τετραπλασιαστεί, φθάνοντας τα 395 εκατομμύρια, ενώ μέσα στα επόμενα 5 χρόνια, ο αριθμός των ενηλίκων ηλικίας 65 ετών και άνω θα είναι μεγαλύτερος από τον αριθμό των παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών.

Σε αυτό το πλαίσιο, η πολιτική της «ενεργού γήρανσης» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας προϋποθέτει την υιοθέτηση από τα άτομα ενός υγιεινού τρόπου ζωής και από τα κράτη, τη δημιουργία υποστηρικτικού περιβάλλοντος που θα καταστήσει δυνατή την ευημερία των ηλικιωμένων.

Σε άλλες κοινωνίες, όμως, όπως αναφέρει ο ΠΟΥ, οι ηλικιωμένοι μπορεί να αντιμετωπίζονται με λιγότερο σεβασμό. Η περιθωριοποίηση μπορεί να γίνεται είτε με δομικό τρόπο, για παράδειγμα μέσω των ορίων ηλικίας αναγκαστικής συνταξιοδότησης, είτε με άτυπο, παραδείγματος χάριν όταν οι ηλικιωμένοι θεωρούνται λιγότερο δραστήριοι. Οι στάσεις αυτές είναι αποτελέσματα των στερεοτύπων και των διακρίσεων μεταξύ ανθρώπων ή και ομάδων εξαιτίας της ηλικίας τους. Τέτοιες στάσεις ενδεχομένως παρουσιάζουν τους ηλικιωμένους ως εύθραυστους, ως ανίκανους προς εργασία, ως σωματικά αδύναμους, ως διανοητικά αργούς, ως ανάπηρους ή άτομα χρήζοντα βοηθείας. Η συμπεριφορά αυτή λειτουργεί ως κοινωνικός διαχωρισμός μεταξύ νέων και γέρων.

Πρέπει λοιπόν όλοι μαζί και όσο μπορεί ο καθένας να σπάσουμε αυτό τον φαύλο κύκλο καταργώντας τα στερεότυπα και μεταβάλλοντας τη στάση μας απέναντι στους ηλικιωμένους. Παράδειγμα μπορεί να αποτελέσει η Βρετανίδα Fauja Singh, ηλικίας 100 ετών, που ολοκλήρωσε την κούρσα της στον Μαραθώνιο του Toronto στον Καναδά, το 2011.

Έτσι καταλήγουμε αβίαστα στο συμπέρασμα ότι δεν είναι η ηλικία αυτή που περιορίζει την υγεία και τη συμμετοχή των ηλικιωμένων, αλλά μάλλον οι εσφαλμένες αντιλήψεις των ατόμων και του κοινωνικού συνόλου, και βέβαια και οι προκαταλήψεις που θέτουν εμπόδια στα ενεργά και αξιοπρεπή γηρατειά.

«Το φετινό θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Υγείας μάς αφορά όλους και αποτελεί και μία ευκαιρία για την αλλαγή νοοτροπίας και στάσης απέναντι στα άτομα της τρίτης ηλικίας με την απάλειψη κάποιων προκαταλήψεων» τονίζει ο ΠΟΥ.

Πρέπει να γίνει έντονη προσπάθεια για υλοποίηση εναλλακτικών δομών φροντίδας για την τρίτη ηλικία έχοντας κατά νου ότι η γήρανση του πληθυσμού θα πρέπει να αντιμετωπιστεί περισσότερο ως πρόκληση παρά ως πρόβλημα. Αυτό απαιτούν εξάλλου και οι σημαντικές πιέσεις για αλλαγή που επιδέχεται ο τομέας της υγείας, ιδιαίτερα εν όψει της παγκόσμιας οικονομικής στενότητας.
Είναι γεγονός ότι βήμα προς την κατεύθυνση αυτή πρέπει να αποτελεί και η απόφαση για τη σταδιακή επέκταση και ενίσχυση της υπηρεσίας κατ’ οίκον νοσηλείας, που συμβάλει στην προαγωγή της αυτονομίας και του σεβασμού στις ιδιαίτερες ανάγκες υγείας διασφαλίζοντας την αξιοπρέπεια του ατόμου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αντιμετώπιση της κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία, η φροντίδα και η νοητική ενδυνάμωση ατόμων με γεροντική άνοια και νόσο Αλτσχάιμερ, η ολιστική φροντίδα των ηλικιωμένων ατόμων και η διαχείριση της συναισθηματικής επιβάρυνσης των φροντιστών. Σκοπός είναι η πρόληψη προβλημάτων υγείας που συνοδεύουν την τρίτη ηλικία, για όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητη διαβίωση με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Πρόκληση για την αυτοδιοίκηση είναι να αφουγκραστούμε τις ανησυχίες της τρίτης ηλικίας και να προσπαθήσουμε να δώσουμε άμεσες λύσεις, χαράσσοντας πολιτικές που θα μας οδηγήσουν σε μια ισορροπημένη προσέγγιση και αντιμετώπιση του πολύπλευρου θέματος της γήρανσης με ορθολογιστική κατανομή των περιορισμένων μας πόρων στη βάση ενός προγράμματος που θα θέτει στόχους και προτεραιότητες. Η Πολιτεία καλείται και έχει χρέος να προστατεύσει την Δημόσια Υγεία των πολιτών της ως αρχική προτεραιότητα βαρύνουσας σημασίας στον στρατηγικό της σχεδιασμό.

Κλείνοντας, θεωρώ σημαντικό να υπενθυμίσω ότι πέρα από την πολιτεία, υποχρέωση έχει και το κοινωνικό σύνολο στο οποίο ανήκουμε όλοι μας, να σταθεί δίπλα στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας προωθώντας την αυτονομία τους και ενθαρρύνοντάς τους να συμμετέχουν, να κρατούν τα ηνία της ζωής τους παίρνοντας τις δικές τους αποφάσεις και να τους παρέχει ευκαιρίες για εθελοντική εργασία και δημιουργικότητα.

Η υγεία μας είναι το όπλο για να παλέψουμε τις δυσκολίες τις σημερινής και απαιτητικής κοινωνίας στην οποία ζούμε. Με αφορμή τη σημερινή μέρα, ας δώσουμε μια ευκαιρία στον εαυτό μας, ας επενδύσουμε στο μέλλον μας, ας επενδύσουμε στην υγεία μας.
Ας μην ξεχνάμε λοιπόν ότι αυτό που χρειάζονται οι ηλικιωμένοι είναι σεβασμός και αγάπη.

Ένας λαός δείχνει το επίπεδο του πολιτισμού του από την θέση που κατέχει στην κοινωνία του, ο ηλικιωμένος.

Αλέξανδρος Σαμόλης
Ιατρός και
Περιφερειακός Σύμβουλος Δυτικού Τομέα Αθηνών

 

Από: http://www.patt.gov.gr/main/index.php?option=com_content&view=article&id=4417%3A2012-04-09-10-45-47&catid=3%3A2008-09-06-21-42-59&Itemid=31&lang=el